Tο ελιξήριο(!) της φερομόνης…

Tο ελιξήριο(!) της φερομόνης…

Οι φερομόνες αποτελούν χημικές ουσίες, οι οποίες απελευθερώνονται μεταξύ ατόμων του ιδίου είδους εντόμων, ζώων ή φυτών, για τη μεταφορά μηνυμάτων. Διακρίνονται σε διάφορες κατηγορίες (εντοπισμού τροφής, κινδύνου, σεξουαλικές κ.α.), βάσει των μηνυμάτων που μεταδίδουν.

Χρησιμοποιούνται από επαγγελματίες σε αρκετούς κλάδους, όπως η μελισσοκομία, για την προσέλκυση εντόμων. Τα τελευταία χρόνια, οι χημικές ουσίες αυτές βρίσκουν ευρεία εφαρμογή και στον χώρο του ψαρέματος, και ειδικότερα στο spinning. Καθώς τα τεχνητά δολώματα δε φέρουν κάποια χαρακτηριστική οσμή, συχνά, γίνεται επάλειψη με φερομόνες, με στόχο να κατασταθούν αρεστά στα διάφορα είδη αλιευμάτων.

Η «γνώμη» των ειδικών…

Trigger-X_ice_BannerΗ δημοτικότητα που απέκτησαν οι φερομόνες, εντός ελαχίστου χρονικού διαστήματος, ώθησε αρκετούς επιστήμονες στη διεξαγωγή ερευνών επί του θέματος της αποτελεσματικότητας, ή μη, των εν λόγω χημικών προσελκυστικών ουσιών. Μάλιστα, κατόπιν διεξοδικών μελετών και πειραμάτων, μία βρετανική κυβερνητική υπηρεσία, απέδειξε περίτρανα την αποτελεσματικότητα των φερομονών, κατά την εφαρμογή τους στο ψάρεμα. Τα πορίσματα των ερευνών ήταν εκπληκτικά, καθώς τα ψάρια αντιμετώπιζαν τα δολώματα, τα οποία είχαν εμποτιστεί με τα κατάλληλα προσελκυστικά φερομονών, με μεγαλύτερη όρεξη προς βρώση, συγκριτικά με την ίδια τους την τροφή! Την αποδεδειγμένη, λοιπόν, αποτελεσματικότητα της καινοτομίας, δεν αγνόησαν μεγάλες εταιρείες κατασκευής δολωμάτων, προσθέτοντας «εν τη γενέσει» στα τεχνητά τις χημικές ουσίες.

ultrabite_feremonesΩστόσο, το λεπτό σημείο, όπου πρέπει να αποδοθεί ιδιαίτερη προσοχή, είναι το γεγονός πως μία κατηγορία φερομονών μπορεί να συμβάλλει στην επικοινωνία ατόμων αποκλειστικά του ιδίου είδους. Δηλαδή, μία φερομόνη, η οποία προορίζεται για την προσέλκυση του λαβρακιού, λόγου χάρη, δε δύναται να ερεθίσει ένα τονοειδές. Βέβαια, ένα μείγμα φερομονών θα μπορούσε να βρει απήχηση σε ένα ευρύτερο «καταναλωτικό κοινό». Το πρόβλημα, όμως, έγκειται στην πληθώρα των ειδών των ψαριών που απευθύνεται το spinning και στη διαφορετικότητά τους. Όπως συμπέρανα και ύστερα από συζήτηση με βιολόγο, καθίσταται αρκετά περίπλοκη, έως και ανέφικτη, η ανάμειξη των φερομονών όλων των «υποψηφίων» θηραμάτων-ψαριών και κεφαλοπόδων-, τόσο των γλυκών, όσο και αλμυρών μεσογειακών και τροπικών νερών. Επιπρόσθετα, ακόμη κι αν ήταν εφικτή μία ανάλογη σύμπτυξη, το κόστος του σκευάσματος θα το καθιστούσε οικονομικά απαγορευτικό. Ωστόσο, οι ειδικοί έδωσαν, εν μέρει, τη λύση στο συγκεκριμένο πρόβλημα, δημιουργώντας κατηγοριοποιήσεις βάσει περιορισμένων ομάδων ψαριών, στις οποίες απευθύνονται οι φερομόνες.
dragon-shock-bite

Για παράδειγμα, σε πρόσφατη διαδικτυακή αναζήτηση, ανακάλυψα μία νέα σειρά χημικών προσελκυστικών σκευασμάτων αμερικανικής προέλευσης αποκλειστικά για το ψάρεμα του μεγαλόστομου λαβρακιού. Στο εμπόριο κυκλοφορούν ευρέως φερέμονες για ψάρια του γλυκού νερού όπως ο κυπρίνος, η πέστροφα και ο γουλιάνος ενώ για θάλασσα δεν έχουμε μεγάλη ποικιλία ακόμα. Βέβαια, η επίτευξη της σύνθεσης ενός «ελιξηρίου» φερομονών απευθυνόμενο στα ψάρια των ελληνικών θαλασσών, ίσως, απέχει αρκετά χρόνια. Εν κατακλείδι, η αποτελεσματικότητα των φερομονών, κατά τους επιστήμονες, είναι αδιαμφισβήτητη. Η πλειάδα όμως των διαφορετικών ειδών είναι εκείνη, η οποία καθιστά την «καθ’ όλον» εφαρμογή του σκευάσματος αδύνατη.

Η εφαρμογή των φερομονών σε πραγματικές συνθήκες

P1020005
Δεδομένης της προαναφερθείσας δυσκολίας, που αντιμετωπίζουν οι ειδικοί να εντάξουν τις φερομόνες όλων των ειδών ψαριών, στα οποία απευθύνεται το spinning, η ευρύτερη δυνατότητα εφαρμογής των εν λόγω χημικών προσελκυστικών είναι εφικτή. Θα μπορούσε, δηλαδή, κάποιος να επιθυμεί την επάλειψη του τεχνητού με φερομόνη που ερεθίζει ένα είδος, θέτοντας ως στόχο την κατά κύριο λόγο σύλληψη αυτών των ψαριών. Επόμενο εμπόδιο στη χρήση των φερομονών στο spinning αποτελεί ο γνωστός τοις πάσι νευτώνειος νόμος της αδράνειας. Κοινώς, η επαλειφόμενη ποσότητα φερομόνης πρόκειται να «εξαφανιστεί» μετά τις πρώτες βολές.

Η φερεμόνη βγαίνει από την ειδική οπή του δολώματος

Η φερεμόνη βγαίνει από την ειδική οπή του δολώματος

Βέβαια, οι εξειδικευμένες στην κατασκευή τεχνητών δολωμάτων εταιρείες, προνοώντας, σχεδίασαν διάτρητα μαλακά και σκληρά τεχνητά δολώματα. Στην προβλεπόμενη οπή, τοποθετείται η φερομόνη και σταδιακά απελευθερώνεται στο νερό, καλώντας θηρευτές, οι οποίοι μπορεί να βρίσκονται σε μεγάλη απόσταση. Παράλληλα, προσφάτως παρουσιάστηκε σχετική καινοτομία, στην οποία το χημικό προσελκυστικό βρίσκεται περιορισμένο σε ειδικό μικροσκοπικό πλαστικό κυλινδρικό κυτίο. Το «αξεσουάρ» τοποθετείται μερικά εκατοστά εμπρός του τεχνητού δολώματος. Όπως, όμως, γίνεται εύκολα αντιληπτό, πιθανό είναι το ενδεχόμενο της επίδρασης στην αεροδυναμική και την υδροδυναμική του τεχνητού. Στην πρώτη περίπτωση λόγω του πρόσθετου βάρους του εφαρμοζόμενου υγρού αυξάνεται η μάζα και στη δεύτερη, καθώς οποιοδήποτε προστιθέμενο εξάρτημα μεταβάλλει το κέντρο βάρους κατά τη βολή.

powerbaitattractant

Ένα επιπλέον φαινόμενο που θα πρέπει να εξεταστεί, είναι εκείνο του αποπροσανατολισμού των ψαριών εξαιτίας της φοράς των ρευμάτων. Ο αστάθμητος αυτός παράγων, συνδυαστικά με τον ατίθασο χαρακτήρα του spinning, που είναι, σχεδόν, συνυφασμένο με το ψάρεμα υπό συνθήκες θαλασσοταραχής, αναδεικνύει το πρόβλημα του μαλαγρώματος στο Εγγλέζικο. Αναλόγως, δηλαδή, των ρευμάτων, καθορίζεται και η κατεύθυνση της προσελκυστικής φερομόνης. Αν, λοιπόν, ψαρεύει κανείς και τα ρεύματα ωθούν το «ελιξήριο» προς αντίθετη κατεύθυνση, οι θηρευτές, ενδεχομένως, να αποπροσανατολιστούν και εν τέλει να επέλθει το αντίθετο του επιδιωκόμενου αποτέλεσμα.


Ένα ακόμη «λογικό» πρόβλημα που εντοπίζεται κατά τη χρήση των φερομονών, είναι ο ρόλος που διαδραματίζει η εμφάνιση του δολώματος, κατόπιν της επάλειψης με το τεχνητό προσελκυστικό. Εφόσον, λοιπόν, η φερομόνη δρα βιολογικά, επηρεάζοντας το νευρικό σύστημα υποσυνείδητα, συχνά, η σημασία της παρουσίας του δολώματος υποβαθμίζεται, έως και μηδενίζεται. Ανατρέπονται, ως αποτέλεσμα, όλες οι αναλύσεις που έχουν γίνει αναφορικά με τον τρόπο που αντιλαμβάνονται οι θηρευτές το χρώμα και τον τρόπο προσαρμογής του, βάσει καιρικών συνθηκών. Εν ολίγοις, μεταβάλλεται η ευρύτερη φιλοσοφία του spinning. Καθίσταται, τελικώς, πρέπον να αναρωτηθεί κανείς, αν όντως συμφέρει, πρακτικά, η εφαρμογή των φερομονών στο ψάρεμα.


Η φιλοσοφική πτυχή

carpa_1
Σε προηγούμενη άρθρο έγινε αναφορά στην αναγκαιότητα για παρουσία φιλοσοφικού στοχασμού στο πλαίσιο του spinning. Το spinning, εξάλλου, θεμελιώνεται στη φιλοσοφική σκέψη, εάν διανοηθεί κανείς, πως απώτερος σκοπός είναι να αποκτήσει «υπόσταση» μία έμμορφη μάζα. Θα ήταν αδύνατο, λοιπόν, και το ζήτημα της χρήσης φερομονών στο ψάρεμα, να μην αναλυθεί και από πτυχής φιλοσοφικής.

feremonesΜέσω των φερομονών, επιτυγχάνεται σύγχυση του ευριπίδειου σχήματος «Εἶναι-Φαίνεσθαι». Τα αλιεύματα, ως άλογα όντα-κι ενστικτωδώς δρώντα, δε δύνανται να ξεχωρίσουν με ακρίβεια τη διαφορά, μεταξύ πραγματικού και αληθοφανούς. Όταν, μάλιστα, η επέμβαση γίνεται βιολογικώς, μέσω των φερομονών εν προκειμένω, το ηθικό πρόβλημα αποκτά μεγαλύτερη διάσταση. Για αρκετούς, η φύση του spinning αυτή καθαυτή, βασίζεται στην αρχή της εξαπάτησης. Αναμφίβολα, το φαινόμενο της εξαπάτησης επιδεινώνεται με την εφαρμογή χημικών προσελκυστικών. Όταν, λοιπόν, μέχρι πρότινος, χαρακτηριζόταν -δικαίως- ηθικώς κατακριτέα η αλιεία χταποδιών με χλωρίνη, ή ροφοειδών με ασβέστη, θα ήταν, επιεικώς απαράδεκτη μία αναθεώρηση για τις φερομόνες.

0005466_400Αμελητέα δε θα μπορούσε να θεωρηθεί και η επίδραση της χρήσης χημικών προσελκυστικών στον ίδιο τον ψαρά. Σύνηθες είναι το φαινόμενο « Placebo» στον νου του ανθρώπου. Αντιστοίχως, λοιπόν, και η αυθυποβολή θα μπορούσε να επηρεάσει τον spinner. Εύλογα, όμως, θα αναρωτηθεί κανείς, πώς μπορεί να επηρεάσει μία μεταβολή στη σκέψη του ψαρά, την ευρύτερη απόδοση; Ένας αριθμός spinners, κατόπιν χρήσης φερομονών στο ψάρεμα, δηλώνουν απόλυτα ικανοποιημένοι από τα εξαιρετικά αποτελέσματα των χημικών προσελκυστικών. Στην πραγματικότητα, ίσως, η ικανοποίηση να μην οφείλεται στα αποτελέσματα της εφαρμογής φερομονών στα ψάρια…αλλά στον spinner. Το spinning, βέβαια, θεμελιώνεται από την αλληλεπίδραση ψαρά και αλιεύματος. Ο spinner, προσδίδει διαφορετική πλεύση στο τεχνητό, αλλάζοντας ταχύτητα και μέθοδο ανάκτησης αυτού.

YF2SA-1Κατ’ επέκταση, η αυθυποβολή του στην ιδέα, πως οι φερομόνες αποτελούν ένα «ελιξήριο» στο spinning, δύναται να επηρεάσει τον τρόπο «λειτουργίας» του spinner. H εν λόγω θεωρία, πιθανώς, να παραπέμπει σε «συνωμοσιολογία», όμως, έχει , πράγματι, υπόσταση. Αρκετοί, στις αρχικές επαφές με την τεχνική, κατά την πρώτη «ανταλλαγή βλεμμάτων» με τους θηρευτές, λόγω της κορύφωσης της αδρεναλίνης, σταματήσαν την ανάκτηση. Αντίστοιχα, μία θετική αυθυποβολή θα μπορούσε να βελτιώσει την πλεύση του εκάστοτε τεχνητού δολώματος. Τελικά, πρέπει να έχει υπόψη, όποιος επιλέξει να εφαρμόσει τα χημικά προσελκυστικά των φερομονών στο ψάρεμα, και την ηθική πτυχή του ζητήματος, εάν επιθυμεί να αποκαλείται, αξίως, Spinner.


Συνοψίζοντας…

triggerx-pkg-compositeΗ σύνθεση των φερομονών σε εργαστηριακές συνθήκες αποτελεί, αναμφίβολα, έκφραση της ευρύτερης τεχνολογικής κι επιστημονικής ανάπτυξης. Αντίστοιχα, θεμιτές είναι και οι εξελικτικές παρεμβάσεις στην τεχνική του spinning. Βέβαια, πρέπει να τονιστεί, πως όσες πληροφορίες παρατέθηκαν για τις φερομόνες στο άρθρο αυτό, είναι συγκεντρωμένες από λήμματα στο διαδίκτυο, δεδομένης, βέβαια, της διαπροσωπικής επικοινωνίας με βιολόγο, επί του θέματος. Κατ’ επέκταση, δεν ισχύουν αξιωματικά, όπως, εξάλλου, συμβαίνει, και με πάσα επιστημονική αρχή… υφίσταται υπό τον όρο της μελλοντικής ανατροπής. Συμπερασματικά, η αποτελεσματικότητα των φερομονών είναι αποδεδειγμένη.

IMG_0332
Σε συγκεκριμένο, όμως, δείγμα. Εκείνο, που παραμένει αναπόδεικτο, είναι η επιρροή στη δράση του ψαρά. Αν, λοιπόν, τα αποτελέσματα παραμένουν εξαιρετικά, μέσω της αυθυποβολής που δημιουργείται, το τίμημα είναι τεράστιο και δεν απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση. Σε κάθε περίπτωση, ο spinner οφείλει να σταθμίσει με ευθυκρισία κάθε παράγοντα και να υιοθετήσει ή να απορρίψει, αντίστοιχα, τις φερομόνες ως χημικά προσελκυστικά. Βασικό κριτήριο: Η διαφύλαξη του χαρακτήρα του Spinning!



Πηγές

http://www.researchgate.net -A Review of Research in Fish Pheromones-
http://www.melissomania.gr
http://www.nature.com

http://el.wikipedia.org

Categories: Spinning

About Author

Βαγγέλης Βερλέτης

Ο Βαγγέλης είναι μαθητής δευτέρας λυκείου και αποτελεί τον βενιαμίν συνεργάτη του site μας. Από την αρχή μας εντυπωσίασε ο δομημένος και συνεκτικός λόγος του όσο και η άνεση του να μπορεί να μεταφέρει σε ένα κομμάτι λευκό χαρτί τα συναισθήματα του. Είναι τιμή μας να φιλοξενούμε τέτοια άρθρα που δεν χρειάζονται καμία επιμέλεια αλλά αυτό που μας κάνει περισσότερο υπερήφανους είναι να δίνουμε λόγο στην νέα γενιά να εκφράσει την άποψη της για το ψάρεμα. Μας γεμίζει ελπίδα ότι θα υπάρξει ποιοτική συνέχεια σε αυτό που κάνουμε και μάλιστα πολύ καλύτερη. Όλη η συντακτική ομάδα καλωσορίζει τον μικρό Βαγγέλη και του ευχόμαστε να παραμείνει για πάντα ένας μάχιμος αρθρογράφος όσο και να ζήσει όλα τα όμορφα που προσφέρει το χόμπι μας. Να μην βάλει απλώς ένα λιθαράκι αλλά να χτίσει τείχος!