Ιχθυόσκαλα Πάτρας: Ένας… πρώην ψαρότοπος!

Ιχθυόσκαλα Πάτρας: Ένας… πρώην ψαρότοπος!

Η Πάτρα δεσπόζει στην δυτική πλευρά της Πελοποννήσου ως η πύλη της Ελλάδος για την Ιταλία. Είναι μια πόλη όπου το ψάρεμα είναι μια δραστηριότητα πολύ παλιά, με την οποία έχουν ασχοληθεί οι περισσότεροι κάτοικοι έστω και για ένα μικρό χρονικό διάστημα. Όπως είναι φυσικό, έχοντας περάσει το μεγαλύτερο μέρος της ζωής μου σε αυτήν την πόλη και όντας δηλωμένος κάτοικος Πατρών, δεν θα μπορούσα να μην αναφερθώ στα ψαρευτικά τεκταινόμενα της.



Μια εξόρμηση από τα παλιά

ixthioskala 029Στο τελείωμα του καλοκαιριού κατάφερα να συναντηθώ με τον φίλο μου τον Άρη που η δουλειά του ως εποχιακός πυροσβέστης τον είχε εγκλωβίσει όλο αυτό το διάστημα στα στενά περιθώρια της πόλης μην έχοντας σχεδόν καθόλου ελεύθερο χρόνο για ψάρεμα. Θέλαμε πολύ να κάνουμε ένα ψάρεμα μαζί σε ένα ωραίο μέρος μακριά από την πόλη αλλά όταν δεν δούλευε ήταν σε επιφυλακή και δεν μπορούσε να απομακρυνθεί. Με αφορμή αυτό το γεγονός σκεφθήκαμε να κάνουμε ένα ψάρεμα κάπου στην Πάτρα. Οι περισσότεροι που διαβάζετε ως τώρα τα γραφόμενα μου θα νομίζετε ότι πάμε για ψάρεμα μακριά επειδή η περιοχή της Πάτρας δεν έχει ψάρια. Η αλήθεια είναι ότι ο Πατραϊκός κόλπος ήταν και είναι ένας πολύ καλός ψαρότοπος αλλά δυστυχώς οι περιοχές γύρω από την πόλη είναι μολυσμένες σε εξαιρετικά μεγάλο βαθμό. Δεν χρειάζεται να είσαι βιολόγος για να καταλάβεις την μόλυνση αφού φαίνεται και με γυμνό μάτι. Όπως καταλαβαίνετε το πρόβλημα που είχαμε ήταν ότι δεν μπορούσαμε να σκεφθούμε ένα μέρος που να έχει κάποια άξια για εμάς. Τότε μου πέρασε από το μυαλό η ιδέα να κάνουμε ένα ψάρεμα στο πιο κλασσικό ψαρότοπο της Πάτρας για χρόνια στην «ψιλή». Τέσσερις γενεές ψαράδων στην οικογένεια μου ψάρευαν εκεί όπου σήμερα είναι η ιχθυόσκαλα της Πάτρας. Ακόμα και η μανά μου με την θεία μου είχαν ψαρέψει εκεί υπό την εποπτεία του παππού και των μεγάλων αδελφών.

ixthioskala 009Ανατρέχοντας στο παρελθόν μίλησα με τον μεγαλύτερο αδελφό της μάνας μου, τον θείο μου τον Γιάννη που ζει μόνιμα στην Αθηνά εδώ και πολλά χρόνια για τα ψαρέματα στην «ψιλή». Μου περιέγραψε το μέρος σαν την βάση των Πατραϊκών γρι-γρι και σαν τόπος συνάντησης των Πατρινών ψαράδων. Η θάλασσα ήταν όπως και σήμερα ένας βούρκος από τον οποίο οι ψαράδες έβγαζαν το λεγόμενο «βουρκοσκούληκο» ή όπως το ξέρουμε εμείς σήμερα το μαύρο σκουλήκι. Το δόλωμα αυτό ήταν το καλύτερο δόλωμα για αυτό το λόγο πουλιόταν πολύ ακριβά στην τιμή της μιας δεκάρας το κομμάτι. Τα ψάρια που ψάρευαν τότε ήταν οι τσιπούρες, οι σαργοί, τα κεφαλόπουλα, οι κοκοβιοί, τα σπαράκια, τα λαβράκια και οι «κατεργαρέοι» δηλαδή τα μπαλαδάκια. Αυτό που μου έμεινε από την συζήτηση μας ήταν το γεγονός ότι η μόλυνση από τα καραβιά, τις αποχετεύσεις και τα εργοστάσια ήταν τότε το μεγάλο πρόβλημα. Αν σκεφθεί κάποιος ότι αυτός ήταν ο προβληματισμός πριν δεκαετίες φανταστείτε τι συμβαίνει τώρα. Με αυτό το ερέθισμα αποφασίσαμε με τον Άρη να διαπιστώσουμε την τωρινή κατάσταση στην ιχθυόσκαλα ή όπως την ξέρουν οι παλιοί στην «ψιλή».



Εγγλέζικο με
bolognese καλάμι

diafor 001

Είναι κρίμα…

Μέσα στο ψυγείο μου υπήρχε μισό κιλό bigattini το οποίο δεν ήταν και σε πολύ καλή κατάσταση, όποτε σκεφθήκαμε να το καταναλώσουμε σε αυτό το ψάρεμα για να μην πάει χαμένο. Για το ψάρεμα μας διαλέξαμε την τεχνική του bolognese με στόχο τους χιλιάδες κέφαλους που υπάρχουν μέσα στο λιμανάκι της ιχθυόσκαλας. Δεν τους ψαρεύει κανείς λόγω της μόλυνσης και έτσι έχουν πολλαπλασιαστεί τόσο πολύ που μερικές φορές καλύπτουν όλη την επιφάνεια της θάλασσας. Το catchandrelease ήταν δεδομένο και ονειρευόμαστε μια φωτογραφία απελευθέρωσης ενός μεγάλου κέφαλου που θα ήταν χαρακτηριστική για αυτήν την περίπτωση. Συναντηθήκαμε κατά της μια το βράδυ έξω από την πύλη της ιχθυόσκαλας και αρχίσαμε να περπατάμε το δρόμο που οδηγεί στον λιμενοβραχίονα.


Όταν φτάσαμε εκεί το πρώτο πράγμα που μου έκανε εντύπωση ήταν ο απίστευτος όγκος από σκουπίδια κάθε λογής. Σε όλη την Ελλάδα συναντάς μέρη με σκουπίδια αλλά αυτό που γίνεται στην ιχθυόσκαλα της Πάτρας δεν νομίζω να γίνεται πουθενά αλλού. Το περιβάλλον δεν σε εμπνέει όχι μόνο για ψάρεμα αλλά ούτε και για βόλτα.

ixthioskala 027
Διαλέξαμε ένα μέρος που δεν είχε γρι-γρι και αρχίσαμε την βυθομέτρηση. Για κακή μας τύχη η βραδιά ήταν καλή για τα γρι-γρι τα οποία μπαινόβγαιναν για να αφήσουν την ψαριά τους, υποχρεώνοντας μας να αλλάζουμε κάθε λίγο μέρος. 
Τα πράγματα ήταν τόσο άσχημα που δυο επιλογές είχαμε: να ψαρέψουμε στην εξωτερική πλευρά του λιμενοβραχίονα ή να φύγουμε. Διαλέξαμε την πρώτη περίπτωση αλλά και εκεί είχαμε πρόβλημα. Η εξωτερική πλευρά προσφέρεται για εγγλέζικο και όχι για bolognese αφού η γόνιμη περιοχή ψαρέματος αρχίζει από τα δέκα μέτρα από τα βράχια και μετά. Το βάθος ξεκινούσε κάτω από τα ποδιά μας στα τρία μέτρα, κατέβαινε ανώμαλα λόγω των βράχων στα εξήμισι μετά από δέκα μέτρα και εκεί σταθεροποιούταν. Για τον Άρη τα πράγματα ήταν πιο εύκολα γιατί είχε πεντάμετρο bolognese καλάμι ενώ για μένα τα πράγματα ήταν πιο δύσκολα αφού είχα εξάμετρο. Ρυθμίσαμε τα στόπερ μας στα πέντε μίση μέτρα και αρχίσαμε το μαλάγρωμα.





Ένα διασκεδαστικό ψάρεμα

ixthioskala 006

Προτού αρχίσουμε το ψάρεμα πήγα πίσω στο αμάξι για να φορέσω μια παλιά φόρμα ώστε να μην λερωθώ από την μαυρίλα που άφηναν τα βράχια. Εντωμεταξύ ο Άρης ψάχνοντας στα σκουπίδια βρήκε δυο φελιζόλ για να καθίσουμε. Το φεγγάρι ότι άρχιζε να ανατείλει και τα ρεύματα ήταν τόσο ισχυρά που αμέσως αλλάξαμε τους ελαφριούς και ευαίσθητους insert φελλούς μας με bodied αναγραφόμενου βάρους 8+2 γραμμάρια. Δεν πέρασαν παρά μόνο λίγα λεπτά ώσπου να αρχίσουν τα πρώτα σαργουδάκια και μελανουράκια να τιμούν τα δολώματα μας.

ixthioskala 022
Τα καρφώματα διαδεχόταν το ένα μετά το άλλο και τα μεγέθη των ψαριών άρχισαν να μεγαλώνουν. Τότε τέθηκε το ερώτημα τι θα κάναμε τα ψάρια. Ήδη είχαμε κρατήσει μερικά που είχαν τραυματιστεί από το αγκίστρι θανάσιμα αλλά τα υπόλοιπα τα είχαμε απελευθερώσει στην μέσα μεριά του λιμανιού. Ο Άρης πρότεινε να κρατήσουμε οποία μελανούρια ικανοποιητικού μεγέθους βγάλουμε και να απελευθερώσουμε όλους τους σαργούς που δεν θα είναι τραυματισμένοι με το σκεπτικό ότι τα μελανούρια είναι περαστικά ενώ οι σαργοί ζουν μόνιμα σε αυτά τα νερά. Τελικά αποφασίσαμε να κρατήσουμε και μερικούς σαργούς για τις γάτες του πατέρα μου. Τα ψάρια τρώγανε τόσο δαιμονισμένα που ο απαγκιστρωτής άλλαζε χέρια κάθε λεπτό.


ixthioskala 001Σε μια στιγμή παρατήρησα ένα τσίμπημα πολύ διαφορετικό σε σχέση με τα προηγούμενα. Όταν ο φελλός βυθίσθηκε λίγο κάρφωσα με δύναμη και ένιωσα το δυνατό φευγιό ενός μεγάλου ψαριού. Η μάχη ήταν καλή αλλά σύντομη γιατί στην απόχη βρισκόταν ένα λαβράκι του κιλού. Για άλλη μια φορά το
bolognese δεν με άφησε να χαρώ μια μάχη σαν ίσος προς ίσος με το ψάρι και περιμένω να δω ποτέ θα βρεθεί κατάλληλος αντίπαλος για αυτό το καλάμι. Εκτός και αν μικρύνω τις διαμέτρους από δεκαέξι μανά και δώδεκα παράμαλλο σε δεκατέσσερα μανά και δέκα παράμαλλο. Μετά από αυτήν την ευχάριστη παρένθεση συνεχίσαμε το ψάρεμα μας ώσπου ξημέρωσε.



Ο Άρης άρχισε να μαζεύει για να αποχωρήσει ενώ εγώ θα καθόμουνα λίγο ακόμα. Την ώρα που μάζευε ο Άρης πετάχτηκε μέσα από τα βράχια ένας αρουραίος σε μέγεθος γάτας και άρχισε να έρχεται καταπάνω μας. Αυτό ήταν αρκετό για να αρχίσω να μαζεύω και εγώ. Ο απολογισμός της βραδιάς ήταν κοντά στα πέντε κιλά ψαριά στο ψυγείο μας, κυρίως μελανούρια και αλλά τόσα που απελευθερώσαμε. Σαν εμπειρία ήταν αρκετά διασκεδαστική αλλά σίγουρα θα αργήσει να επαναληφθεί. Προσωπικά προτιμώ να ψαρεύω σε ένα όμορφο περιβάλλον και ας μην τσιμπάει τίποτα παρά σε ένα τέτοιο περιβάλλον γεμάτο ψάρια που φοβάσαι μην λερωθείς.



Όλα για την επιβίωση

ixthioskala 016

Σιγά σιγά τα ψάρια εκτοπίζονται από τα καθαρά νερά της χώρας μας και βρίσκουν καταφύγιο στις μολυσμένες περιοχές όπου εκεί δεν τα πειράζει κανείς λόγω της μόλυνσης. Έτσι έχουν βρει ένα αναγκαστικό τρόπο επιβίωσης που δεν διαφέρει πολύ από το δικό μας τρόπο επιβίωσης. Μήπως εμείς δεν συρρέουμε κατά χιλιάδες στα βρώμικα αστικά κέντρα της χώρας ερημώνοντας την καθαρή και όμορφη ύπαιθρο; Κατά τη γνώμη μου δεν πρόκειται να αλλάξει τίποτα προς το καλύτερο για το περιβάλλον αν πρώτα δεν αλλάξουμε εμείς όχι μόνο τρόπο ζωής αλλά και στάση ζωής. Δεν τα λέω αυτά επειδή είμαι γραμμένος σε καμία οικολογική οργάνωση αλλά επειδή θέλω τα παιδιά μου να ζήσουν σε ένα πιο όμορφο κόσμο. Εμείς οι Έλληνες λέμε ότι αυτή η γη ανήκει στους προγονούς μας αλλά ίσως τα πράγματα να ήταν καλύτερα αν αρχίσουμε να λέμε ότι αυτή η γη ανήκει στους απόγονους μας.



Μετά την δημοσιεύση του άρθρου στο περιοδικό “Thalassa”, η λιμενική αρχή ευαισθητοποιήθηκε και τα σκουπίδια μαζεύτηκαν. Τοποθετηθήκαν κάδοι σε πολλά σημεία και η ιχθυόσκαλα πήρε ένα πιο ανθρώπινο πρόσωπο. Η αλήθεια είναι ότι δεν το περίμενα και χάρηκα ιδιαίτερα αλλά το σημαντικότερο μάθημα που πήρα είναι ότι μπορούμε να κάνουμε τον κόσμο μας καλύτερο. Αρκεί να μιλήσουμε…

 

About Author

Γιώργος Φενερλής

Ο Γιώργος έχει ασχοληθεί με την αρθρογραφία στον περιοδικό τύπο από το 2004, γράφοντας άρθρα κυρίως για την τεχνική του spinning. Ήταν από τους πρώτους που έγραψε για αυτήν την τεχνική ενώ εισήγαγε και νέες όπως το Eging και το LRF. Τα περιοδικά με τα οποία έχει συνεργαστεί είναι το “Thalassa”, “Boat & Fishing”, “Το Ψάρεμα και τα Μυστικά του” και τέλος το “Ψαρεύω” στο οποίο υπήρξε συνδημιουργός και δούλεψε για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα ως αρχισυντάκτης του. Πέρα από την αρθρογραφία έχει ασχοληθεί με παρουσιάσεις προϊόντων, δοκιμές, ρεπορτάζ αγοράς, συνεντεύξεις και ανταποκρίσεις αγώνων αλιείας. Επίσης είναι ο δημιουργός και κάτοχος του παρόντος site.

Σχολιάστε:

Loading Facebook Comments ...